Deze vraag krijg ik regelmatig. Een heel begrijpelijke vraag, want beide benaderingen brengen de aandacht naar het lichaam en nodigen uit om met open, niet-oordelende aandacht aanwezig te zijn bij wat er op dit moment is. In beide ontwikkel je de vaardigheid om waar te nemen zonder je direct te identificeren met wat je ervaart. Er zijn dus zeker overeenkomsten, maar er is ook een belangrijk verschil in accent.
Mindfulness richt zich op het cultiveren van bewustzijn van gedachten, gevoelens, lichamelijke sensaties en de omgeving, precies zoals ze zich aandienen. Lichaamsgericht werken doet dat ook, maar legt meer nadruk op de wijsheid van het lichaam en op het volgen van wat zich van binnenuit wil ontvouwen. Waar mindfulness je vaak uitnodigt om ervaringen te laten komen en gaan, nodigt lichaamsgericht werken je uit om juist voorzichtig te vertragen bij datgene wat om aandacht vraagt. Niet om erin te blijven hangen, maar om nieuwsgierig te onderzoeken wat het lichaam je wil vertellen.
In lichaamsgerichte begeleiding staat jouw verlangen of vraag centraal. We volgen wat zich aandient, zonder vooraf te weten waar het naartoe zal leiden. Vaak zijn we gewend om vooral te vertellen over onze ervaringen en in te zoomen op onze gedachten. We analyseren, verklaren en herhalen wat er gebeurde, wie wat zei en wat we daarvan vinden. Dat kan soms helpend zijn, maar het kan er ook voor zorgen dat we blijven rondcirkelen in dezelfde verhalen en patronen.
“Echte verandering is een verschuiving in de lijfelijke ervaring van een probleem en niet alleen een nieuwe manier van denken over dat probleem” - Eugene Gendlin
In de lichaamsgerichte benadering verschuiven we de aandacht naar een andere laag van weten, een laag waar we in het dagelijks leven vaak aan voorbijgaan. Dat vraagt een ander tempo. We vertragen, pauzeren en laten de woorden even rusten. In plaats van direct op zoek te gaan naar een verklaring, richten we de aandacht op wat zich in het lichaam afspeelt. Wat merk je op als je stil wordt? Hoe reageert je lijf op een gedachte of situatie? Zijn er sensaties, beelden, emoties of een impuls tot beweging? Door daar met nieuwsgierigheid bij aanwezig te blijven, ontstaat ruimte voor iets nieuws.
Juist in die ruimte kan verandering plaatsvinden. Het lichaam draagt vaak informatie die met denken alleen niet bereikbaar is. Oude patronen, ingehouden emoties of automatische reacties worden voelbaar, waardoor je ze niet alleen begrijpt, maar ook werkelijk kunt ervaren en integreren. Daardoor ontstaat er meer keuzevrijheid: je hoeft niet langer automatisch vanuit oude gewoonten of overlevingsreacties te handelen, maar kunt bewuster afstemmen op wat je nu nodig hebt.
Lichaamsgericht werken helpt je bovendien om opnieuw contact te maken met jezelf. Je leert subtieler luisteren naar signalen van spanning, ontspanning, grenzen, verlangens en behoeften. Veel mensen ervaren daardoor meer rust, stevigheid en vertrouwen in hun eigen kompas. Niet omdat alle problemen verdwijnen, maar omdat je leert jezelf van binnenuit te dragen en te vertrouwen op de dragende grond van je lichaam. En juist dat maakt dat je met meer veerkracht en authenticiteit kunt omgaan met de uitdagingen die het leven met zich meebrengt.
Verder lezen
- Focussen, gevoel en je lijf (1978). Eugene Gendlin.
- De tijger ontwaakt (2007). Peter Levine.
- De stem van je lichaam (2023). Peter Levine.
- The body keeps the score (2015). Bessel van der Kolk.
Meer informatie of interesse in mijn begeleiding?