In de recent verschenen Nederlandse vertaling van The Grieving Body onderzoekt Mary-Frances O’Connor hoe rouw doorwerkt in het lichaam. Het is een rijk boek vol wetenschappelijke inzichten, persoonlijke verhalen en praktische handvatten. Het hielp mij om de verbinding tussen rouw en mijn lijf beter te begrijpen.
“Bij rouwen kun je zien dat iemands gedachten, gevoelens, gedrag en fysieke lichaam één systeem zijn en dat ze elkaar onderling beïnvloeden.”
Rouw en hechting
Wat mij vooral raakte was het verband tussen hechting en rouw: ‘We kunnen rouw en verlies niet onderzoeken zonder eerst naar liefde en verbinding te kijken.’ Mary-Frances O’Connor beschrijft de impact van de onzichtbare, regulerende rol van onze geliefde op ons lijf. Niet alleen je geest maar ook je lichaam heeft een relatie met je partner. Door de afwezigheid van deze speciale persoon, wordt de impact op het lichaam sterk voelbaar. Dit inzicht normaliseert fysieke rouwreacties en nodigt uit tot meer compassie voor ons rouwende lijf.
Aandacht en erkenning
O’Connor benadrukt: ‘rouw heeft tijd, ervaring en aandacht nodig.’ Ik deel deze visie van het belang van aandacht en erkenning voor de rouw. Rouw is niet iets om te fixen of repareren, maar eerder iets wat onze steun, geduld en aandacht nodig heeft. Dit vraagt niet alleen om je individuele ondersteuning maar ook om een collectieve reactie. Rituelen en het collectief delen van de rouw zijn van onschatbare waarde. Door samen te komen om gezamenlijk onze aandacht te richten op wat we zijn verloren, wordt onze universele en menselijke rouw voelbaar. Deze manier van elkaar ontmoeten kan het dagelijks leven doorbreken en maakt de rouw minder eenzaam.
Rouw en regulatie
Omdat rouw heel overspoelend en rauw kan zijn, is naast erkenning ook het verkennen van ondersteunende technieken en hulpbronnen van belang om je rouwende lichaam te kalmeren. ‘Rouwen is deels het leren reguleren van je lijf zonder de nabijheid van je dierbare.’ Wat hierin ondersteunend kan zijn en wat het juiste moment is om dit te verkennen, is heel persoonlijk. O’Connor werkt een aantal voorbeelden uit die haar hebben geholpen in het rouwproces. Zoals zelfcompassie en het belang van het oefenen van een vriendelijke houding ten opzichte van jezelf. Ook de beoefening van mindfulness en aandacht voor het hier-en-nu, kunnen helpen je door de wereld heen te bewegen als rouwende persoon. Deze inzichten zijn praktisch toepasbaar, maar er worden geen concrete oefeningen aangereikt in het boek.
Een persoonlijke verkenning
De voorbeelden die in het boek worden gegeven, kunnen je aanzetten om je eigen bronnen te verkennen. Wat is voor jou helpend in jouw rouwproces? Want rouw blijft een persoonlijke zoektocht die voor iedereen anders is. Ik zie het boek als een uitnodiging om op onderzoek te gaan in je eigen leven. Er is geen quick fix of een trucje dat voor iedereen werkt. Deze verkenning heeft tijd, ervaring en vooral heel veel aandacht nodig.
“De vraag hoe gezond te worden en hoe te helen, is zowel een grotere vraag voor de samenleving als een unieke vraag voor elke persoon.”
Soms zijn de wetenschappelijke cijfers in het boek misschien wat droog en confronterend. Ik zou dit boek dan ook niet te vroeg in het rouwproces aanraden maar eerder wat later. Tegelijkertijd is het ook een hoopvol boek omdat het laat zien dat het lijf veerkrachtig is in het hervinden van balans. Al met al dus een prachtig boek waardoor we de relatie tussen rouw en het lichaam beter kunnen begrijpen en daarmee een pleidooi voor een benadering van rouw vanuit holistisch perspectief.
Meer informatie of interesse in mijn begeleiding?