Het kan spannend en onwennig zijn om onze gevoelens te ontmoeten. Waarom zouden we dit eigenlijk doen, al dat ‘roeren in emoties?’.
Onze emoties kunnen ons overspoelen. Ik spreek uit ervaring… Het wegdrukken of op afstand houden van emoties kan dan onze gewoonte worden. Niet gek dat we ons afvragen wat de zin is van het ontmoeten van emoties. Maar tegelijkertijd verrassend omdat het uiten ervan een natuurlijk proces is waardoor veerkracht en ruimte kunnen ontstaan.
Emoties als bron van informatie
Emoties zijn krachtig omdat ze iets willen uitdrukken. We zijn niet voor niets boos, verdrietig of bang; onder deze emoties zit verscholen wat belangrijk voor ons is. Neem nu boosheid, deze emotie draagt rijke informatie in zich en kan ons vertellen waar we voor staan en voor op willen komen. Vaak hebben we geleerd dat boosheid niet welkom is en proberen we de boosheid gauw weg te duwen. Aan de andere kant kunnen we onszelf verliezen in de boosheid en kan het escaleren naar woede of haat. Deze haat kan zich zowel naar binnen als naar buiten richten en kost veel energie. Zowel het onderdrukken van de boosheid als het vergroten ervan kan lijden veroorzaken, in onszelf en in de ander.
Emoties zijn krachtig omdat ze iets willen uitdrukken.
Als we merken dat boosheid, angst of verdriet blijven terugkeren, kunnen we ervaren dat het op afstand houden van onze emoties niet meer passend is. Wat we wél kunnen doen, is de boosheid serieus nemen en verkennen wat er tot uitdrukking wil komen. Misschien zijn we geneigd iets in te houden, wat eigenlijk naar buiten wil, alleen kunnen we er de taal (nog) niet voor vinden. Met nieuwsgierigheid kunnen we verkennen wat het lichaam wil communiceren met een sterke emotie als boosheid.
Ook kunnen emoties ons op onze existentiële waarden wijzen. Door onze waarden in beeld te krijgen, kunnen we de mobilisatie veroorzaakt door bijvoorbeeld boosheid benutten om onze behoefte te communiceren. Niet zozeer de emoties bepalen dan ons handelen, maar datgene wat belangrijk voor ons is. Zo laten we ons niet leiden door onze emoties, maar leren we luisteren naar de informatie die de emoties in zich dragen en kunnen we onze emoties vertalen naar constructieve handelingen.
Belang van zorgvuldigheid
Ruimte maken voor emoties kan de indruk wekken dat we de emoties gaan vergroten of verruimen. Dit kan inderdaad overspoelend en soms zelfs hertraumatiserend zijn. Emoties ontmoeten gaat over het verruimen van de capaciteit om de emotie op te vangen en niet zozeer het verruimen van de emotie zelf. We kunnen het lichaam op emotionele momenten op verschillende manieren helpen stabiliseren, ook wel regulatie genoemd. Hiermee kunnen we een veilige bedding creëren voor onze emoties zonder kopje onder te gaan.
‘Er is een groot verschil tussen verdriet willen vermijden of een pauze nemen van verdrietig zijn.’ - Mai-Britt Guldin & Carlo Leget
Ondanks de grote waarde van het ontmoeten van onze emoties kunnen er ook momenten zijn waarop ‘nee zeggen’ tegen emoties wijs kan zijn. Denk aan momenten waarop het sociaal niet veilig voelt om de emoties te uiten of momenten waarop de emoties overspoelend kunnen zijn en het moeilijk is om troost te bieden of een veilige bedding. Het kan dan goed zijn om afleiding te zoeken of een pauze te nemen van de emotie.
Het ontmoeten van onze emoties kan voelen als een grote stap en kan veel oproepen. Het kan de moeite waard zijn om professionele hulp te zoeken zodat we het niet alleen hoeven te doen. Een gesprekspartner die geoefend is in het bieden van een veilige, open ruimte. Iemand die echt luistert en kan helpen de betekenis van onze emoties te ontdekken. Zo kunnen we vertrouwen opbouwen dat we verder kunnen leven mét onze emoties, zonder kopje onder te gaan.
Zorgvuldigheid is dus passend als het gaat om goede emotionele zorg want zoals gezegd emoties kunnen te veel zijn en niet alle emoties hoeven volledig doorvoeld te worden. Toch zijn we er ten onrechte van overtuigd geraakt dat we emoties überhaupt niet aan kunnen. Terwijl het stap voor stap ontmoeten en verstaan ervan ons als mens kan verrijken.
Helemaal niet zo gek dus, dat ‘roeren in emoties’.
Verder lezen
- The body keeps the score (2015). Bessel van der Kolk.
- De tijger ontwaakt (2007). Peter Levine.
- Geweldloze communicatie (2015). Marshall Rosenberg.
- Waarden aan het werk (2011). Tonja van den Ende.
- Verlieskunst, over verlies, rouw en existentiële groei (2024). Mai-Britt Guldin & Carlo Leget.
Nieuwsgierig naar jouw emoties en hoe ik je hierin kan begeleiden?
Hoi Lotte
Inspirende woorden
Dank je wel
Leuk om te horen Tineke, bedankt